(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.268. అధ్యాయః 268
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి ధార్మికాధార్మికాణాం స్వర్గనరకప్రాప్తిప్రతిపాదనం॥ 1 ॥ తతా సాధ్వసాధుజనకక్షణాభిధానపూర్వకం సామాన్యతో నానాధర్మప్రతిపాదనం॥ 3 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

యే చ ధర్మమసూయంతే యే చైనం పర్యుపాసతే।
బ్రవీతు మే భవానేతత్క్వ తే గచ్ఛంతి తాదృశాః॥ 13-268-1(92124)
భీష్మ ఉవాచ। 13-268-2x(7714)
రజసా తమసా చైవ సమవస్తీర్ణచేతసః।
నరకం ప్రతిపద్యంతే ధర్మవిద్వేషిమో జనాః॥ 13-268-2(92125)
యే తు ధర్మం మహారాజ సతతం పర్యుపాసతే।
సత్యార్జవపరాః సంతస్తే వై స్వర్గభూజో నరాః॥ 13-268-3(92126)
ధర్మ ఏవ రతిస్తేషామాచార్యోపాసనాద్భవేత్।
దేవలోకం ప్రపద్యంతే యే ధర్మం పర్యుపాసతే॥ 13-268-4(92127)
మనుష్యా యది వా దేవాః శరీరముపతాప్య వై।
ధర్మిణః సుఖమేధంతే లోభద్వేషవివర్జితాః॥ 13-268-5(92128)
ప్రథమం బ్రహ్ంణః పుత్రం ధర్మమాహుర్మనీషిణః।
ధర్మిణః పర్యుపాసంతే ఫలం పక్వమివాశినః॥ 13-268-6(92129)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 13-268-7x(7715)
అసాధోః కీదృశం శీలం సాధోశ్చైవ తు కీదృశం।
బ్రవీతు మే భవానేతత్సంతోఽసంతశ్చ కీదృశాః॥ 13-268-7(92130)
భీష్మ ఉవాచ। 13-268-8x(7716)
దురాధారాశ్చ దుర్ధర్షా దుర్ముఖాశ్చాప్యసాధవః।
సాధవః శీలసంపన్నాః శిష్టాచారస్య లక్షణం॥ 13-268-8(92131)
రాజమార్గే గవాం మధ్యే జనమధ్యే చ ధర్మిణః।
నోపసేచంతి రాజేంద్ర సర్గం మూత్రపురీషయోః॥ 13-268-9(92132)
పంచానాం యజనం కృత్వా శేషమశ్నంతి సాధవః।
న జల్పంతి చ భుంజానా న నిద్రాంత్యార్ద్రపాణయః॥ 13-268-10(92133)
చిత్రభానుమపాం దేవం గోష్ఠం చైవ చతుష్పథం।
బ్రాహ్మణం ధార్మికం వృద్ధం యే కుర్వంతి ప్రదక్షిణం॥ 13-268-11(92134)
వృద్ధానాం భారతప్రానాం స్త్రీణాం బాలాతురస్య చ।
బ్రాహ్మణానాం గవాం రాజ్ఞాం పంథానం దదతే చ యే॥ 13-268-12(92135)
అతిథీనాం చ సర్వేషాం ప్రేష్యాణాం స్వజనస్య చ।
`సామాన్యం భోజనం కుర్యాత్స్వయం నాగ్ర్యశనం వ్రజేత్॥ 13-268-13(92136)
న సత్యార్జవధర్మస్య తుల్యమన్యచ్చ విద్యతే।
బహులా నామ గౌస్తేన గతిమగ్ర్యాం గతా కిల॥ 13-268-14(92137)
మునిశాపాద్ద్విజః కశ్చిద్వ్యాఘ్రతాం సముపాగతః।
బహులాం భక్షణరుచిరాస్వాద్య శపథేన తు॥ 13-268-15(92138)
విముచ్య పీతవత్సాం తాం దృష్ట్వా స్మృత్వా పురాతనం।
జగామ లోకానమలాన్సా స్వరాష్ట్రం తథా పునః॥ 13-268-16(92139)
తస్మాత్సత్యార్జవరతో రాజన్రాష్ట్రం సమానవం।
తారయిత్వా సుఖం స్వర్గం గంతాసి భరతర్షభ॥ 13-268-17(92140)
తథా శరణకామానాం గోప్తా స్యాత్స్వాగతప్రదః॥
సాయం ప్రాతర్మనుష్యాణామశనం దేవనిర్మితం। 13-268-18(92141)
నాంతరా భోజనం దృష్టముపవాసవిధిర్హి సః॥
హోమకాలే యథా వహ్నిః కాలే హోమం ప్రతీక్షతే। 13-268-19(92142)
ఋతుకాలే తథాఽఽధానం పితరశ్చ ప్రతీక్షతే।
నాన్యదా గచ్ఛతే యస్తు బ్రహ్మచర్యం చ తత్స్మృతం॥ 13-268-20(92143)
అమృతం బ్రాహ్మణా గావ ఇత్యేతత్త్రయమేకతః।
తస్మాదోబ్రాహ్మణాన్నిత్యమర్చయేత యథావిధి॥ 13-268-21(92144)
యజుషాం సంస్కృతం మాంసముపభుంజత దుష్యతి।
పృష్ఠమాంసం వృథామాంసం పుత్రమాంసం చ తత్సమం॥ 13-268-22(92145)
స్వదేశే పరదేశే వాఽప్యతిథిం నోపవాసయేత్।
కర్మ వై సఫలం కృత్వా గురుణాం ప్రతిపాదయేత్॥ 13-268-23(92146)
గురుభ్యస్త్వాసనం దేయమభివాద్యాభిపూజ్య చ।
గురుమభ్యర్చ్య వర్ధంతే ఆయుషా యశసా శ్రియా॥ 13-268-24(92147)
వృద్ధాన్నాభిభవేజ్జాతు న చైతాన్ప్రేషయేదితి।
నాసీనః స్యాత్స్థితేష్వేవమాయురస్య న రిష్యతే॥ 13-268-25(92148)
న నగ్రామీక్షతే నారీం న నగ్రాన్పురుషానపి।
మైథునం సతతం గుప్తం తపశ్చైవ సమాచరేత్॥ 13-268-26(92149)
తీర్థానాం గురవస్తీర్థం శుచీనాం హృదయం శుచి।
దర్శనానాం పరం జ్ఞానం సంతోషః పరమం సుఖం॥ 13-268-27(92150)
సాయం ప్రాతశ్చ వృద్ధానాం శృణుయాత్పుష్కలా గిరః।
శ్రుతమాప్నోతి హి నరః సతతం వృద్ధసేవయా॥ 13-268-28(92151)
స్వాధ్యాయే భోజనే చైవ దక్షిణం పాణిముద్ధరేత్।
యచ్ఛేద్వాఙ్మనసీ నిత్యమింద్రియాణి తథైవ చ॥ 13-268-29(92152)
సంస్కృతం పాయసం నిత్యం యావకం కృసరం హవిః।
అష్టకాః పితృదైవత్యా గ్రహాణామభిపూజనం॥ 13-268-30(92153)
శ్మశ్రుకర్మణి మంగల్యం క్షుతానామభినందనం।
వ్యాధితానాం చ సర్వేషామాయుషామభినందనం॥ 13-268-31(92154)
న జాతు త్వమితి బ్రూయాదాపన్నోపి మహృత్తరం।
త్వంకారో వా వధో వేతి విద్వత్సు న విశిష్యతే।
అవరాణాం సమానానాం శిష్యాణాం చ సమాచరేత్॥ 13-268-32(92155)
పాపమాచరతే నిత్యం హృదయం పాపకర్మణాం।
జ్ఞానపూర్వకృతం కర్మ చ్ఛాదయంతే హ్యసాధవః॥ 13-268-33(92156)
జ్ఞానపూర్వం వినశ్యంతి గూహమానా మహాజనే।
న మాం మనుష్యాః పశ్యంతి న మాం పశ్యంతి దేవతాః॥ 13-268-34(92157)
పాపేనాభిహితః పాపః పాపమేవాభిజాయతే॥ 13-268-35(92158)
యథా వార్ధుషికో వృద్ధిం దినభేదే ప్రతీక్షతే।
ధర్మేణ పిహితం పాపం ధర్మమేవాభివర్ధయేత్॥ 13-268-36(92159)
యథా లవణమంభోభిరాప్లుతం ప్రవిలీయతే।
ప్రాయశ్చిత్తహతం పాపం తథా సద్యః ప్రణశ్యతి॥ 13-268-37(92160)
తస్మాత్పాపం న గూహేత గూహమానం వివర్ధతే।
కృత్వా తు సాదుష్వాఖ్యాయాధర్మం ప్రశమయంత్యుత॥ 13-268-38(92161)
ఆశయా సంచితం ద్రవ్యం స్వకాలే నోపభుజ్యతే।
అన్యే చైతత్ప్రద్యంతే వియోగే తస్య దేహినః॥ 13-268-39(92162)
`తద్ధర్మసాధనం నిత్యం సంకల్పాద్ధనమార్జయేత్।'
మననం సర్వభూతానాం ధర్మమాహుర్మనీషిణః। 13-268-40(92163)
తస్మాత్సర్వాణి భూతాని ధర్మమేవ సమాసతే॥
ఏక ఏవ చరేద్ధర్మం న ధర్మధ్వజికో భవేత్। 13-268-41(92164)
ధర్మవాణిజకా హ్యేతే యే ధర్మముపభుంజతే॥
అర్చేద్దేవానదంభేన సేవేతాఽమాయయా గురూన్। 13-268-42(92165)
ధనం నిదధ్యాత్పాత్రేషు పరత్రార్థం సమావృతం॥ ॥ 13-268-43(92166)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి అష్టషష్ట్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 268 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-268-7 కీదృశాః కిలక్షణాః॥ 7-268-9 సర్గం ఉత్సర్గం॥ 7-268-10 పంచనాం దేవపితృభూతాతిథికుటుంబానాం॥ 7-268-20 ఋతుకాలే తథా నారీ ఋతుమేవ ప్రతీక్షతే ఇతి ఝ.పాఠః। నచాన్యాం గచ్ఛతే యస్తు బ్రహ్మచర్యం చ తస్య తత్ ఇతి క.ట.థ. పాఠః॥ 7-268-23 కర్మ అధ్యయనం। ప్రతిపాదయేత్ దక్షిణామితి శేషః॥ 7-268-25 వృద్ధాన్నాతివదేజ్వాత్వితి క.ట.థ.పాఠః॥ 7-268-29 దక్షిణం పాణిం ఉద్ధరేత్ యజ్ఞోపవీతీ భవేత్॥ 7-268-31 మంగత్యం మంగలవచనం। అభినందనం శతం జీవేతి వచనేన సుఖోత్పాదనం చ। కుర్యాదితి శేషః॥ 7-268-32 త్వంకారో వా వదస్వేతీతి క.ట.థ.పాఠః॥ 7-268-41 ధర్మధ్వజికస్తత్ప్రకాశకః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.